Koalicja na rzecz Otwartego Rządu
Promujemy przystąpienie Polski do Partnerstwa na rzecz Otwartego Rządu

RANKING OTWARTOŚCI RZĄDU 2014/15

Monitoring „Obywatelska Kontrola Otwartości Rządu” został zrealizowany na przełomie 2014 i 2015 r. przez Fundację im. Stefana Batorego, Fundację Pracownia Badań i Innowacji Społecznych „Stocznia” oraz Stowarzyszenie Sieć Obywatelska – Watchdog Polska. Jego rezultatem jest ranking otwartości rządu.

Ministerstwo Gospodarki 44%
Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej 43%
Ministerstwo Edukacji Narodowej 41%
Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji 40%
Ministerstwo Sportu i Turystyki 40%
Ministerstwo Środowiska 40%
Ministerstwo Skarbu Państwa 39%
Ministerstwo Finansów 37%
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych 35%
Ministerstwo Sprawiedliwości 35%
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego 34%
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego 31%
Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju 31%
Ministerstwo Zdrowia 31%
Ministerstwo Spraw Zagranicznych 28%
Ministerstwo Obrony Narodowej 28%
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi 23%

Monitoring bazuje na 141 wskaźnikach, umożliwiających ocenę (na podstawie analizy stron internetowych i Biuletynów Informacji Publicznej ministerstw oraz wniosków o udostępnienie informacji publicznej) w jakim stopniu główne instytucje rządowe realizują zasady dotyczące: dostępu do informacji publicznej, otwartości procesów decyzyjnych na udział obywateli, przeciwdziałania ryzyku korupcji, korespondujące ze standardami upowszechnianymi przez Partnerstwo na rzecz Otwartych Rządów i postulowanymi przez polskie organizacje pozarządowe.

Analizie poddano siedemnaście resortów i Kancelarię Prezesa Rady Ministrów, biorąc pod uwagę sytuację na koniec 2014 roku.

Poszczególne ministerstwa wypełniają przeciętnie 35% wszystkich postawionych im wymagań. Resorty najgorzej radzą sobie z otwartością na udział obywateli w procesach decyzyjnych, głównie z prowadzeniem konsultacji publicznych w ramach rządowego procesu ustawodawczego, najlepiej zaś – ze wdrażaniem standardów przeciwdziałania korupcji. Ocena dotycząca organizacji dostępu do informacji publicznej zawiera się między tymi dwoma obszarami. Posługując się terminami „najlepiej” czy „najgorzej”, trzeba mieć jednak na względzie średnią, która jest niska – we wspomnianych aspektach wynosi ona odpowiednio 29%, 44% i 33%.

W pierwszej trójce najlepszych resortów znalazły się Ministerstwo Gospodarki, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej, które osiągnęły mniej więcej zbliżone wyniki we wszystkich trzech aspektach, z wyjątkiem resortu pracy, na którego dobrej ocenie zaważył wyjątkowo wysoki wynik w obszarze „otwartość procesów decyzyjnych” – 61%. Dwaj pozostali liderzy lepiej radzili sobie z przeciwdziałaniem korupcji. Z kolei najsłabsze oceny uzyskały Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Ministerstwo Zdrowia i Ministerstwo Obrony Narodowej – w wypadku tych resortów ogólną ocenę zaniżają w dużym stopniu wyniki w obszarze otwartości na udział obywateli w procesach decyzyjnych i niskie standardy dostępu do informacji publicznej (resortowi obrony nie pomógł w tym wymiarze nawet dobry wynik w zakresie przeciwdziałania korupcji). Na tym tle Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, która mogła być w pełni oceniona tylko w dwóch badanych zakresach, wypada, ogólnie rzecz biorąc, przeciętnie – z 45% w obszarze przeciwdziałania korupcji i 45% w dostępie do informacji publicznej, ale już na tle pozostałych instytucji wynik jest nieco lepszy.

Zróżnicowanie w ocenach niewielkiego przecież zbioru podmiotów – liczącego zaledwie osiemnaście instytucji – jest spore, co oznacza, że polska administracja rządowa powinna jeszcze dużo poprawić, ale też może sama od siebie wiele się nauczyć. Powinna temu sprzyjać mądra realizacja takich programów, jak strategia Sprawne Państwo 2020 czy Rządowy Program Przeciwdziałania Korupcji na lata 2014–2019.